Lely

Bedrijfsmanagement

Gezonde klauwen = actieve koeien = optimaal robotbezoek
Klauwgezondheid wordt door een groot aantal factoren beïnvloed. Optimale huisvesting en een goede hygiëne verkleinen de kans op klauwproblemen. Ook voeding en andere managementmaatregelen spelen hierbij een rol. Voorop staat dat gezonde, actieve koeien met goede klauwen een hoger vrijwillig robotbezoek kennen, dan koeien met klauwproblemen. De preventie van klauwproblemen verdient dan ook zeker de aandacht om zo het economische en sociale welbevinden van zowel koe als veehouder te verhogen.

Optimaal vrijwillig robotbezoek door de preventie van klauwproblemen
Op melkrobotbedrijven is preventie van klauwproblemen één van de sleutelfactoren voor een actieve, gezonde koppel koeien en daarmee een optimale benutting van de robotcapaciteit. Klauwproblemen zijn een belangrijke oorzaak van kreupelheid bij melkvee. Door verminderd robotbezoek, behandelingskosten, een verminderde productie, indirecte vruchtbaarheidsproblemen en vaak een snellere afvoer veroorzaken kreupelheden heel wat economische schade. Ook in het kader van het dierenwelzijn is het voorkomen van klauwaandoeningen een noodzaak.

Het optreden van klauwproblemen wordt bepaald door verschillende factoren: huisvesting, stalhygiëne, belasting van de klauwen en voer- en transitiemanagement. Indien een van deze factoren het evenwicht tussen weerstand van de koe en infectiedruk in de stal verstoort, zal dit zich uiten in een infectie/beschadiging van de klauw. Preventieve maatregelen, bijvoorbeeld de toepassing van voetbaden, moeten erop gericht zijn de infectiedruk zo laag mogelijk te houden. Door de andere factoren te optimaliseren - daarbij valt te denken aan het frequent schoonmaken van de ligboxen om de hygiëne te verbeteren - wordt de kans op klauwproblemen verminderd.

Belasting klauwen
Ook al slijten klauwen af op een ruwe ondergrond, toch moeten klauwen regelmatig bekapt worden. Indien dit niet gebeurt, ontstaat er een ongelijke belasting met klauwletsels tot gevolg. Daarnaast wordt losse hoorn verwijderd zodat bacteriën minder kans krijgen om een infectie te veroorzaken. Bij voorkeur worden de dieren minimaal tweemaal per jaar bekapt (eventueel meer op probleembedrijven). Klauwgezondheid heeft grote invloed op het vrijwillige bezoekgedrag van koeien aan de robot. Het bijsnijden van de klauwen moet vakkundig gebeuren: foutief bekappen zal alleen maar de belasting van de klauwen en de kreupelheid doen toenemen.

Voer – en transitiemanagement
Door een optimaal rantsoen tijdens de droogstand en de transitieperiode wordt het risico op leververvetting en een te diepe negatieve energiebalans na afkalven beperkt, waardoor de weerstand van de koe op peil blijft. Zorg er dus voor dat de dieren niet te vet zijn bij het droogzetten en dat ze niet vervetten of vermageren tijdens de droogstand. Zorg daarnaast voor een geleidelijke opbouw van de krachtvoergift na afkalven en voor voldoende structuur in het voeder. Dit voorkomt pensverzuring, wat vaak in verband wordt gebracht met bevangenheid/laminitis. Voldoende structuur is ook van belang om de koeien te stimuleren naar de robot te komen.

De meest winstgevende voerstrategie
Wat is de beste voerstrategie voor een winstgevende melkveebedrijf? Voor de meeste veehouders komt economisch voeren neer op: de melkkoe dagelijks voorzien van de voedingsstoffen die ze nodig heeft. Optimaal voeren motiveert de koeien om de robot vrijwillig te bezoeken, waardoor de veehouder minder werk heeft. Bovendien is de pH-waarde in de pens stabieler bij een optimale voerstrategie. Resultaat: gezondere en meer duurzame koeien. Partial Mixed Ration (PMR) is een optimale en uiterst winstgevende strategie om robotkoeien te voeren. Bij PMR-voeren zijn de totale kosten per 100 kg melk gemiddeld 6,5% lager dan bij de voerstrategie Total Mixed Ration (TMR).

PMR: de beste manier om melkkoeien te voeren
PMR-voeren is gebaseerd op het principe: voer de koeien aan het voerhek een basisrantsoen dat is gebaseerd op de koeien met een lagere productie en voeg in de robot een individuele portie krachtvoer toe op basis van de melkproductie. Het krachtvoer in de robot is de grootste motivatie voor een bezoek aan de robot. Lely weet uit ervaring dat een portie krachtvoer tussen 2 en 8 kilo per koe/dag, afhankelijk van de melkopbrengst, garant staat voor optimaal robotbezoek. Als de koeien te veel krachtvoer krijgen via het rantsoen aan het voerhek, en te weinig in de robot, raken de dieren verzadigd en worden ze lui. Als gevolg daarvan moeten er meer koeien worden opgehaald, wat dus meer werk betekent.

Onderstaande tabel brengt de energiebehoeften tijdens de lactatie in beeld, in vergelijking met de hoeveelheid energie die wordt gehaald uit het rantsoen aan het voerhek. Het is duidelijk dat de koeien bij TRM-voeren halverwege de lactatie al meer energie uit het rantsoen aan het voerhek halen dan ze nodig hebben. Vanaf dat moment zijn de koeien minder gemotiveerd om de robot te bezoeken; er moeten dan meer koeien worden opgehaald. Vuistregel voor energieverstrekking aan het voerhek: gemiddelde melkproductie min 7 kg.

 Afbeelding: Bij TMR-voeren moeten er meer koeien worden opgehaald, aangezien het energieniveau aan het voerhek te hoog is. In PMR-situaties - energieniveau aan voerhek: gemiddelde melkproductie min 7 kg - hoeven er slechts enkele koeien te worden opgehaald

Een voorbeeld:
Als de koeien gemiddeld 32 kg melk produceren, dient het rantsoen aan het voerhek voldoende te zijn om een gift van (32-7 =) 25 kg melk te ondersteunen. Deze vuistregel is gebaseerd op de gemiddelde schommelingen binnen de veestapel. Als de melkproductie aanzienlijke onderlinge schommelingen te zien geeft, dient het rantsoen dat wordt verstrekt aan het voerhek, zelfs nog lager te worden ingesteld. Zijn er daarentegen slechts geringe onderlinge productieverschillen, dan kan het rantsoen aan het voerhek hoger worden ingesteld.

Een gezonde pens = een gezonde en actieve koe
Via PMR nemen de koeien relatief grote hoeveelheden effectieve vezels in. Dankzij die vezels wordt het herkauwen gestimuleerd. Een versterkte herkauwactiviteit verhoogt tevens de activiteit van de koe, met meer robotbezoeken als resultaat. Bovendien resulteert de regelmatige inname van het verstrekte krachtvoer in een stabiele pH-waarde in de pens; pensverzuring komt dan minder voor. Bij een TMR-strategie (zie tabel) vertoont de pH-waarde in de pens gedurende de dag aanzienlijke schommelingen.

 Afbeelding: ontwikkeling pH-waarde in de pens gedurende de dag bij PMR- en TMR-voeren

PMR: voor optimaal en economisch voeren van melkkoeien !
Een uitgebalanceerd rantsoen, dat permanent wordt aangeboden, staat garant voor een gezonde pens, en dus voor gezondere en meer duurzame koeien. Koeien die worden gevoerd naar hun individuele behoeften, produceren meer melk tijdens hun melkgevende leven.

24/7 beweiding mogelijk met de Lely Astronaut melkrobot
Binnen een opzet van 100% beweiding vergt het robotmanagement een totaal andere aanpak voor het koeverkeer en het bedrijf zelf.

ABC-beweiding
Ten einde de koeien te stimuleren om de Lely Astronaut te bezoeken, worden de dieren niet alleen in de robot gevoerd, maar worden ze na het melken ook de wei ingestuurd. Op basis van 8 jaar ervaring "down under" hebben wij de zogenaamde ABC-beweiding ook erkend. Het principe van ABC-beweiding is: de koeien weer naar de Lely Astronaut melkrobot lokken en ze dan na het melken te belonen met een verse weidegang. Met dat oogmerk worden tevens Lely Grazeway-poorten gebruikt.

De stal waarin de robots staan opgesteld, omvat in hoofdzaak twee zones: de gedeelten "voor het melken" en "na het melken". Daartussenin staat uiteraard de melkrobot. De Lely Grazeway wordt gebruikt om de koeien naar het juiste gedeelte te sturen. De koeien die moeten worden gemolken, worden naar het gedeelte "voor het melken" geleid, terwijl de koeien die niet aan melken toe zijn, rechtstreeks naar het gedeelte "na het melken" worden gestuurd. Vanuit het gedeelte "na het melken" hebben de dieren toegang tot een tweede Lely Grazeway, die de koeien - afhankelijk van het tijdstip van de dag - naar de weide A, B of C dirigeert.

Tussen 01:00 en 09:00 uur worden de koeien naar weide A gestuurd, tussen 09:00 en 17:00 uur naar weide B en tussen 17:00 en 01:00 uur naar weide C. Na een zekere periode raken de koeien gewend aan dat schema. Aangezien de koeien bijna 24 uur per dag (met uitzondering van de melktijden) in de wei staan, is een separatieruimte in deze opzet sterk aan te raden met het oog op de behandeling van dieren, onderzoek door de veearts etc. Als ABC-beweiding wordt toegepast, worden de koeien 2,2 tot 2,7 maal daags gemolken; een uitstekend gegeven op basis van productieniveau.

Wat kan ik bijdragen aan de melkkwaliteit?
Tijdens de ontwikkeling van de Lely Astronaut melkrobot was de bewaking van de melkkwaliteit een van de belangrijkste criteria. Het gaat om de analyse van de melkkwaliteit van uw vee én om het behoud van de oorspronkelijke kwaliteit tijdens en na het melkproces. Wij geven u graag een aantal tips mee om - in samenwerking met uw melkrobot - de optimale melkkwaliteit te waarborgen.

De kwaliteit van de melk wordt in feite door een tweetal factoren bepaald:

1. Management: onder andere het rantsoen, de stalhygiëne en behandelbeleid van zieke dieren.
2. Techniek: Het juist functioneren van uw melkrobot(s) en melkopslag.

Graag gaan we, samen met u, even verder in op het tweede punt: techniek. Niet alleen uw servicemonteur heeft verstand van de techniek. Ook ú kunt op basis van onderstaande aandachtspunten beoordelen of de techniek van uw melkrobot en melkopslag optimaal functioneren.

Kiemgetal
In verband met het kiemgetal is het waken over uw stalhygiëne noodzakelijk. Met betrekking tot uw melkrobot kunt u onderstaande stappen volgen. De eerste stap is de beoordeling van de effectiviteit van de hoofdreiniging door de eindtemperatuur van het water te meten. Praktisch gezien is het gemakkelijk om af en toe een emmer onder de uitloop van de melkleiding te plaatsen, en te controleren of het water warm genoeg is. Dit water dient gedurende 2 minuten minimaal 70 graden te zijn.

Een volgende stap is visuele inspectie van onderstaande onderdelen. Deze onderdelen behoren na de hoofdreiniging – uiteraard – schoon te zijn.

• Tepelvoeringen
• Melkglas

• Melkfilterhuis
• Eventuele buffer tank

• Melktank, vooral de uitloop

De arm is zodanig ingesteld dat de tepelvoeringen strak onder de spoeljetters staan. Bij het uitvoeren van een reiniging of Lely Wash kunt u controleren of deze daadwerkelijk juist ingesteld zijn.

Zuurtegraad van het vet
De zuurtegraad van het vet wordt in een aantal landen gemeten (onder andere in Nederland). Het zuurtegehalte van het vet wordt onder andere beïnvloed door de behandeling van de melk (pompen, leegblazen, koeling etc.).

Aandachtspunten in dit proces zijn:

• de melkpomp dient te stoppen als het melkglas leeg is;
• koeien boven 250 lactatiedagen niet te vaak melken (niet minder vaak dan eenmaal per 10 kg dagproductie);
• aanvriezing van melk in de melkkoeltank dient te worden voorkomen;
• roeren van melk in de tank dient pas te gebeuren als het roerwerk zich compleet in de melk bevindt;
• lekkages in het melksysteem op de melkrobot dienen te worden voorkomen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan duploslangen, pulsator (Lely Astronaut A3), de melkslangen tussen de arm en het melkglas, etc.;
• lekkages in duploslangen of tepelvoeringen kunt u opmerken door een afwijkende dode melktijd (DMT) voor het betreffende kwartier.

Vriespunt

Het vriespunt van de melk kan worden beïnvloed door lekkages en het achterblijven van water na een (hoofd) reiniging. Aandachtspunten hiervoor zijn:

• na een (hoofd) reiniging of Lely Wash dient er in het melkvoerende gedeelte van de melkrobot geen water achter te blijven;
• de melkleiding en eventuele buffertank dienen na een hoofdreiniging leeg te zijn;
• de melktank dient na een reiniging leeg te zijn;
• buiten de reinigingen om mag er geen water in het melkglas lekken;
• de arm dient op de juiste manier onder de spoeljetters te staan;
• buiten de reinigingen om mag er geen water uit de jetters lekken.

Probeer tijdens uw dagelijkse werkzaamheden rondom de melkrobot alert te blijven op bovengenoemde zaken en sta wekelijks even stil bij de melkrobot tijdens een hoofdreiniging; controleer dan of deze goed wordt uitgevoerd.

De koe - een herkauwer:
- Een koe herkauwt 6 tot 10 uur per dag
- Tijdens het herkauwen wordt 160 tot 180 liter speeksel geproduceerd; het bicarbonaat functioneert als pensbuffer
- Het voer wordt gefermenteerd door bacteriën en protozoa en de netmaag zorgt voor aan- en afvoer in de pens
- In de boekmaag wordt de voermassa vermalen om water en vluchtige vetzuren (VFA's ofwel energie voor de koe) op te nemen.
- De lebmaag is de eigenlijke maag, waarin de voerdelen worden verteerd

Basisprincipes voor voeren en sucesvol robotmelken

1. Het aan het voerhek verstrekte rantsoen is gebaseerd op de gemiddelde melkgift per koe minus 7 kg en dient minstens 40% droge stof te bevatten.

2. In de robot wordt minstens 2 kg krachtvoer verstrekt om de koeien naar de robot te lokken.

3. De voersnelheid is in T4C ingesteld tussen 300 en 400 gram/minuut, zodat alle koeien in de gelegenheid zijn om hun portie krachtvoer bij het robotbezoek op te nemen.

4. De basis van een goed rantsoen: hoogwaardig ruwvoer, goed van smaak, geen vervuiling door schimmel of vuil en voldoende structuur.

5. Onbeperkte toegang voor alle koeien tot het voer aan het voerhek.

6. Onbeperkte toegang voor alle koeien tot schoon water en een comfortabel rustgedeelte.

Liggedrag:
- Hoogproductieve koeien moeten 12 tot 14 uur per dag te rusten
- Liggen in de ligboxen is belangrijk: de koe kan zich ontspannen, de voeten rusten en worden droog, er is meer ruimte in de looppaden en de bloedsomloop in het uier neemt met 30% toe.
- Ligboxen zijn een compromis tussen ruimte en hygiëne, maar de koeien moeten er altijd gemakkelijk in kunnen gaan liggen en weer opstaan
- In een stal moet 70% van de koeien rusten