Melkveebedrijf in maatschap Wâtte Abma, Trea Mulder en Jildau Broekens uit Lippenhuizen melken sinds oktober 2019 met twee Astronaut A5 melkrobots. Het bedrijf weidt de koeien op de nabijgelegen huiskavel. Sinds de ingebruikname van de melkrobots is er al veel veranderd. “We hebben nu tijd om het bedrijf te optimaliseren,” vertelt Jildau Broekens.

Wâtte was altijd ‘achter’
In 1963 zijn de ouders van Wâtte begonnen met boeren op het toenmalige pachtbedrijf. In 1972 is de ligboxenstal gebouwd voor in totaal 80 melkkoeien. Vier jaar later werd de stal uitgebreid, er kwamen nog eens 40 koeien bij, een totaal van 120 melkkoeien. Wâtte groeide samen met zijn broers op tussen het vee. Hijzelf was altijd ‘achter’. Zijn ouders wilden hem niet sturen in zijn toekomstige keuzes. Zijn broers hadden geen belang bij een aandeel in de maatschap. Wâtte zag het daarentegen wel zitten. In 1987 is hij in de maatschap met zijn ouders toegetreden. Toen leerde Wâtte Trea kennen. Trea is in Drenthe geboren en destijds als jong meisje met haar ouders verhuisd naar Gorredijk. Trea en Wâtte leerden elkaar kennen tijdens het ‘opfietsen’ naar de middelbare school. Van het een, kwam het ander. In 1992 zijn Trea en Wâtte getrouwd. Een jaar daarvoor kregen zij de optie om de boerderij met bijbehorend land te kopen. Samen kregen zij drie zonen. Zij streven alle drie een andere carrière na. “Je moet doen wat je leuk vindt. Dat hebben wij tegen onze jongens gezegd, maar dat hebben we ook tegen Jildau gezegd,” vertelt Wâtte.

Dierenliefhebster
Jildau Broekens is opgegroeid op het familiebedrijf van haar vader en ooms. Haar familie heeft een landbouwmechanisatiebedrijf in o.a. Gorredijk. Hierdoor had haar vader een groot netwerk aan veehouders in de omgeving. Als jong meisje kwam ze al geregeld op de boerderij van Wâtte en Trea, wanneer ze met haar vader mee mocht. Ze was altijd al gek van dieren. “Jildau vloog altijd direct naar de kalfjes,” weet Wâtte nog. Na schooltijd ging Jildau melken en de kalfjes verzorgen bij een boer in de buurt. Wâtte hielp die boer af en toe en vroeg Jildau of ze hen wilde helpen bij het harken, schudden en de kalverkeuringen. Toen Jildau een jaar of 17 jaar was kwam ze in de weekenden en de vakanties werken bij Wâtte en Trea op de boerderij. Dat Jildau gek was van dieren, stond wel vast, maar of ze daar in de toekomst ook iets mee wilde doen, dat was niet direct zeker. “Ik heb verschillende opleidingen gevolgd. Ik ben begonnen met de opleiding kraamzorg. Dat paste toch niet zo goed bij me. Toen heb ik de opleiding tot verpleegkundige gevolgd. Ook dat was het niet. Omdat mijn familie een bedrijf heeft, heb ik de verkoopopleiding gevolgd, een duur van drie jaar. In de tussentijd was ik wel steeds werkzaam op de boerderij. Ik had er interesse in, maar had nooit gedacht de kans te krijgen om boer te worden. Ik ben ermee opgegroeid. In deze sector ligt mijn hart.” vertelt Jildau trots. Uiteindelijk heeft ze ook nog de kaderopleiding melkveehouderij in Oenkerk gevolgd en netjes afgerond.

Bijzondere maatschap
Trea en Wâtte zagen dat Jildau het heel leuk vond op de boerderij. Het past goed bij haar. Kijkend naar de toekomst van het bedrijf kwamen Trea en Wâtte tot de conclusie om Jildau te vragen om in maatschap samen te gaan. “We hebben Jildau gevraagd om bij ons in maatschap te komen. Ze moest wel zelf de keuze maken. Je moet het echt leuk vinden.” Eerst heeft Jildau nog een jaar in loondienst via AB Vakwerk bij de familie gewerkt. Eerst maar eens kijken hoe het samenwerken gaat. Dat beviel goed. Inmiddels is de maatschap rond en werken ze al ruim anderhalf jaar samen op deze manier. Deze maatschap is wat dat betreft heel bijzonder. Jildau is geen familie van Trea en Wâtte. Voor Jildau is dit een supermooie kans om te werken aan haar toekomst en te doen wat ze leuk vindt. Trea heeft naast haar werkzaamheden op de boerderij nog een baan bij Talant. Wâtte en Jildau hebben geen echte rolverdeling qua werkzaamheden. Ze doen eigenlijk alles samen en kijken per dag wat er moet gebeuren. “We vullen elkaar goed aan. Er is veel variatie in de werkzaamheden. Dat is ook zo mooi aan het werk op de boerderij. Lekker in de buitenlucht, mooie koeien en de natuur.” vertelt Wâtte trots.

T4C managementsysteem gaf de doorslag
In het laatste anderhalf jaar is er veel veranderd op de boerderij van het trio. Niet alleen de vernieuwde maatschap, maar ook zijn er melkrobots geplaatst. “De melkstal was zo’n 23 jaar oud. Er kwamen steeds meer onderhoudskosten en ik had last van de knieën en artrose aan mijn duim. En voor Jildau is de melkput eigenlijk te laag. Ze krijgt daarom snel last van haar schouders en rug. We zijn toch zo’n tweeënhalf uur per keer bezig. Er moest iets aan gebeuren, zo kon het niet langer.” legt Wâtte uit. “En als ik alleen ben, moet het ook te doen zijn. Ik zag het anders echt niet zitten.” vult Jildau aan. De keuze was gemaakt. Er kwamen robots in, maar welke? Ze hebben vervolgens meerdere merken gevraagd om met hen in gesprek te gaan. Er zijn diverse bezoekjes gebracht aan collega veehouders. “De software heeft uiteindelijk de doorslag gegeven. De jarenlange ervaring van Lely speelde ook mee. Jullie hebben al zoveel robots verkocht. Er is zoveel kennis. De serviceorganisatie zit goed in elkaar. Daar zijn we heel blij mee.” beargumenteert Jildau hun keuze voor Lely. “Ik ben best wel perfectionistisch. En wil ook graag alles weten van de koeien. Er is nu zoveel data! In T4C houden we nu alles bij. We gebruiken veel opties die erin zitten. Alles is nu gekoppeld. Elke koe heeft z’n eigen dossier. Ik kan veel verschillende rapporten uitdraaien. Ik zet het in de telefoon en het loopt gewoon! Dat scheelt ons zoveel tijd.” vertelt Jildau enthousiast.        

Bedrijf optimaliseren
Mede door de melkrobots is er nu meer tijd om het bedrijf te optimaliseren. Er is daarom ook veel veranderd het afgelopen jaar. “We zijn nu heel anders met het bedrijf bezig. Er is veel aan het rantsoen gedaan. We hebben de percelen anders ingedeeld, zodat we schonere kuil hebben. Maar ook de stalvloeren zijn schoner dankzij de Discovery mestrobot, door deze nog vaker te laten mestschuiven. En het erf is opgeruimd en netter. Er is meer ruimte gecreëerd op het bedrijf. Al met al is alles veel overzichtelijker. Er is nu ook meer tijd voor sociale activiteiten. Je bent veel flexibeler in je tijd. De druk van het melken ben je kwijt. Fijn als je nog even wat langer kan blijven na een vergadering. En ’s ochtends kunnen we wat later uit bed, ook wel een fijne bijkomstigheid.” vertelt Wâtte.

Beweiden en automatisch melken
Doel op het bedrijf is een zo optimaal mogelijke productie waarbij dierenwelzijn hoog in het vaandel staat. De koeien worden geweid op een huiskavel van 10 hectare. Eerst moesten de koeien altijd over de weg en werden alle percelen beweid. Dat was voor Trea ook altijd een van de vaste taken op het bedrijf. Nu zijn er vee roosters geplaatst en wordt er nog maar een deel van de percelen beweid, zo’n 18 hectare met een mogelijkheid tot 30 hectare. Er moest wel een nieuw koepad komen, zodat de dieren elkaar goed konden passeren. De koerouting is wat dat betreft wel veranderd op het bedrijf. De groepen koeien zijn nu anders ingedeeld in de stal, het is nu overzichtelijker. Het verste perceel is op zo’n kilometer afstand. “Ze waren gewend om de hele dag te weiden. En nu moeten ze heen en weer. De eerste keer was dat wel spannend. Met de warme dagen zijn ze zo weer binnen, maar we hebben wel een waterbak in het land op een kilometer afstand. De loop is er echter niet minder om geworden. Dat valt ons heel erg mee. De koeien hebben nu een eigen ritme.” vertelt Jildau.

Nieuw ritme
De melkrobots zijn eerst in een tijdelijke opstelling geplaatst op de roosters. “Je zag die spanning op de uiers. Dat was wel even pittig. Na een aantal dagen konden de hekken eruit. We hebben tijdens het inmelken de koppel opgedeeld in vier groepen. De nieuwmelkte koeien in één groep en de oudmelkte koeien verdeeld in drie groepen. Zo konden de nieuwmelkte koeien constant naar de robot. Toen ging het mooi lopen.” vertelt Jildau over die tijdelijke periode. Vervolgens is de melkstal verbouwd en konden de robots in januari 2020 definitief geplaatst worden. Er is gekozen voor een hoekopstelling. Op die manier kon de ruimte het beste benut worden in de stal. “We wilden graag direct vanaf de voergang zien welke koeien er in de robot staan.” Zelf waren de veehouders nog niet direct gewend aan de robots. “Ze kwamen niet meer om koffie en niet meer om eten,” vertelt Trea lachend. “De eerste veertien dagen wist ik niet waar ik moest lopen. Er waren altijd koeien in de boxen. Ik was eerst echt de structuur kwijt. En nog zeg ik soms weleens ‘Zullen we dat na het melken doen’,” lacht Wâtte. 

Niet meer terug
“Wat het ons gebracht heeft? Naast dat we veel flexibeler met onze tijd kunnen omgaan, geven de koeien 1.000 liter meer melk en is het celgetal naar beneden. Het dierenwelzijn is erop vooruitgegaan. Er is rust in de stal. De koeien hebben hun eigen ritme. We zouden de robot zeker aanbevelen. Je kan ermee doen wat je wilt. Er is zoveel data! Jaap-Tjeerd Heida en Melle Plat (Lely Center Heerenveen) helpen ons bij de T4C-instellingen. We kunnen altijd bellen. Er wordt weleens gezegd dat je je koeien niet meer ziet. Maar we kijken juíst nu heel anders naar de koppel.” vertelt Jildau enthousiast. “Ik zou echt niet meer terug willen,” besluit Wâtte resoluut.

Melkveebedrijf in maatschap Abma, Mulder en Broekens te Lippenhuizen
Op dit melkveebedrijf worden zo’n 100 melkkoeien met bijbehorend jongvee gehouden. Het rollend jaargemiddelde zit op 9747 kg melk per koe met 4,21% vet en 3,47% eiwit. Het celgetal ligt momenteel rond 120. Bij het bedrijf hoort zo’n 80 hectare grond. De koeien worden geweid op een huiskavel van zo’n 10 hectare plus 20 hectare over vee roosters. Sinds oktober 2019 wordt er automatisch gemolken met twee Astronaut A5 melkrobots.

Ga de boer op!
Neem een kijkje bij een collega veehouder. Maak een vrijblijvende afspraak.
Bel 0513 - 63 16 77 / info@hee.lelycenter.com

Foto's en video's van dit project

Top