Jelle en Thea Zijsling runnen samen met hun zonen Pier Jan en Seakle een melkveebedrijf in Tjerkwerd. Inmiddels staat er een grote, brede 2+5+3 stal met daarin ruim 300 melkkoeien, een gedeelte jongvee en droge koeien. “Op een plezierige manier een zo goed mogelijk inkomen behalen,” dat is een belangrijk uitgangspunt voor het viertal. In februari 2020 zijn ze opgestart met zes Astronaut A5 melkrobots.

Twaalf uur per dag melken
In 2007 besloot de familie Zijsling om te investeren in een nieuwe melkstal, het type 2x12 Rapid Exit. Hiermee kon het bedrijf geleidelijk groeien in omvang. In 2017 besloot de familie om driemaal daags te gaan melken. Dat hebben de mannen bijna drie jaar lang volgehouden, in principe zonder hulp van buitenaf. “We moesten allemaal een keer tijdens de jaarwisseling melken,” herinnert Seakle zich nog goed. Jelle, Pier Jan en Seakle verdeelden de melkbeurten. Een week lang op hetzelfde tijdstip melken en de week daarop schoof iedereen een plekje door. Per melkbeurt waren ze al gauw zo’n vier uur kwijt. Dat kwam erop neer dat ze ’s avonds laat ook nog aan het melken waren. Er werd gekeken of er personeel bij kon komen om de melkbeurten te verdelen. Maar een zoektocht naar personeel was nog best lastig. “Zoek maar eens mensen die zeven dagen per week willen melken. Tja, die vind je eigenlijk niet. En als je ziet wat dat per jaar kost…,” redeneert Jelle. “En dan komt erbij dat je zelf óók nog steeds moet melken,” vult Seakle aan. Zo kwam het gesprek aan de koffietafel op automatisch melken. “Het is een hele investering. Maar je weet ook dat het voor de toekomst van de jongens is. Ze moeten het samen kunnen rondzetten,” legt Thea uit.

Inmelken ging boven verwachting goed
Pier Jan steekt enthousiast van wal wanneer het gaat over hun keuze voor de Astronaut. “Eigenlijk wilden wij alleen maar Lely. Daar hadden we direct het meeste vertrouwen in. We zagen dat die de meeste melkingen haalde en wij wilden sowieso graag op drie melkingen per dag blijven zitten.” Jelle vult aan “Wat ons ook opviel is dat als je een Lely boer naar zijn ervaring vroeg ze echt heel enthousiast waren in vergelijking met andere merken.” De melkrobots zijn ingepast in de bestaande stal. Er zijn twee robots geplaatst in een tandemopstelling voor de vaarzengroep in de drie rijer van de stal, deze groep bestaat uit zo’n 100 koeien. In het middelste gedeelte van de stal loopt de groep oudere melkkoeien, bestaande uit zo’n 200 stuks. Zij lopen op vier robots. Deze staan in een kassaopstelling. Voordat dit zo geplaatst kon worden, moest eerst de melkstal gedemonteerd worden. “De tijdelijke opstelling liep direct heel goed. En de opstart ging heel plezierig. Eigenlijk ging het inmelken boven verwachting goed. De koeien leerden dat heel snel. De servicemonteurs van Lely Center Heerenveen zijn ’s avonds rond een uur of negen weggegaan en wij zijn tot een uur of één in de stal gebleven. De meeste koeien waren toen al voor de tweede keer in de robot geweest. ‘s Ochtends om circa vier uur zijn we weer naar de stal gegaan. Er waren toen al een aantal uit zichzelf naar de robot gegaan. Dat vonden wij heel bijzonder! Het ging echt boven verwachting goed!” vertelt Pier Jan. “Ik vond het héél mooi toen de robots er waren. Elke keer kijk je op de klok dat je weer bijna moet melken, maar dat hoefde niet meer!” vertelt Jelle enthousiast. Thea vult aan: “Hij was eerst wel een beetje uit zijn ritme hoor, haha!’

“De koeien zijn plezieriger en gemakkelijker geworden.”

Routine blijft erin
In principe moet iedereen zich alleen kunnen redden, maar ieder heeft wel zo zijn voorkeur: Thea verzorgt de kalveren, Pier Jan houdt zich met name met de koeien bezig en Seakle is meer de machineman. Het ritme per dag verdeeld over Jelle, Pier Jan en Seakle is erin gebleven, maar nu vullen ze deze tijd anders in. “We houden deze drie momenten per dag erin en verder laten we het los. Je doet eerder te veel, dan te weinig.” legt Pier Jan uit. “In een uurtje heb je het werk ’s avonds gedaan,” vertelt Jelle. “Doordat we nu aandacht kunnen besteden aan de rest van het bedrijf en die dingen nog beter kunnen doen, moeten we ervoor zorgen dat de robots weer terugverdiend worden.” Seakle is het afgelopen jaar veel aan het verbouwen geweest. Zo is er een kantine gebouwd boven de robotruimte en zijn er buiten nieuwe kalverhokken gemaakt.

Belang van datamanagement
In hoeverre is data van belang voor dit bedrijf en durven ze hier volledig op te vertrouwen? “We zijn destijds al begonnen met de stappenteller om de activiteit en tochtigheid te monitoren. Dus daar begon het vertrouwen op data. Eerst vind je dat wel spannend, maar naarmate je er meer mee werkt zie je dat de data klopt en vertrouw je er steeds meer op.” vertelt Jelle. “Data helpt ons om overzicht te houden, daar zouden we niet zonder kunnen.” concludeert Pier Jan. “Het managementprogramma is heel gebruikersvriendelijk. Daar kan iedereen mee werken. Er zijn hele handige lijstjes. Zoals het gezondheidsrapport, de ophaalkoeien en de lijstjes voor het klauwbekappen. Dat werkt wel heel mooi.” vertelt Pier Jan. Lely heeft als missie om door automatisering het leven en het werk van een melkveehouder aangenamer te maken. De vuistregel daarbij is dat 20% van de kudde, 80% van de arbeid nodig heeft. Kortom: het meeste werk zit in een klein deel van de koeien. “Ja, daar heb ik over nagedacht en ergens klopt dat wel. De koeien waar wat mee aan de hand is, daar ben je mee bezig. De koeien die het supergoed doen, daar heb je eigenlijk geen werk van, dat is geautomatiseerd. Die zie je weinig, die redden zich wel. En dat is goed.” redeneert Pier Jan. “Het werk zit hem in de ophaalkoeien, de attentiekoeien nakijken, langs de boxen en boxen strooien.” Seakle vult aan: “Het scheelt echt heel veel tijd vergeleken met de melkstal, waarschijnlijk wel een persoon per dag!”

 “Data helpt ons om overzicht te houden, daar zouden we niet zonder kunnen.”

Werkplezier is toegenomen
De familie melkt nu ruim een jaar automatisch. Wat heeft dit hen tot nu toe gebracht? Allemaal tegelijk geven ze hetzelfde antwoord: “Tijd!” Jelle legt uit: “Veel meer vrije tijd, veel meer flexibiliteit en ook meer werkplezier in het boeren. De koeien zijn plezieriger en gemakkelijker geworden.” Zowel voor de veehouder als voor de dieren is het welzijn toegenomen. Pier Jan vult aan: “De klauwen zijn ook sterk verbeterd. De koeien die wat slechter waren, die bloeien nu helemaal op, ze doen het in hun eigen ritme en er is meer rust.” De Juno schuift het voer de hele dag door aan, waardoor er ook meer loop is naar het voerhek en naar de robot. Het bedrijf zit op een gemiddeld aantal van 3,2 melkingen per dag. Wat betreft de vrije tijd op de robot zit dit bij de vaarzengroep rond de 11% en in de oudere groep richting de 20%. Pier Jan deelt zijn ervaring: “Je moet het met rust laten. Wij hebben drie momenten op een dag dat we in de stal zijn en onze dingen doen. En voor de rest met rust laten. Het gaat gewoon goed!”

Bedrijfsgegevens melkveebedrijf Mts. Zijsling-Hijlkema in Tjerkwerd
Het bedrijf heeft momenteel zo’n 330 melkkoeien met bijbehorend jongvee. Het rollend jaargemiddelde zit op 10.910 liter melk per koe met 4,27% vet en 3,66% eiwit. Op het naastgelegen bedrijf wordt een deel van het jongvee opgefokt. Het bedrijf beschikt over 142 hectare land. Sinds februari 2020 wordt er door zes Astronaut A5 melkrobots gemolken en wordt het voer automatisch aangeschoven door de Juno.

Foto's en video's van dit project

Top