Na een kijkje op Ameland, kon Terschelling natuurlijk niet achterblijven. Op Terschelling draaien een handjevol melkrobots en daar komen in 2024 nog een paar bij. We nemen je mee in het reilen en zeilen op Terschelling. Wat opvalt, is dat op Terschelling veel van de geproduceerde melk gebruikt wordt voor het maken van kaas. Mocht je dus op Terschelling komen, dan ontkom je niet aan de vele soorten kazen die gemaakt worden op het eiland.

De eerste ambassadeur
In Hoorn woont Jodi Kuipers met zijn familie. Jodi is als eerste gestart met robots op Terschelling. Zijn neefje Aike de Bruin zit sinds 2021 bij hem in maatschap. Een mooie opsteker voor beide. Jodi is verantwoordelijk voor het administratieve gedeelte, het meeste ‘koeienwerk’ en daarnaast heeft hij nog wat bestuurlijke functies her en der. Aike is ook elke dag te vinden op de boerderij en houdt zich wat meer met het machinewerk bezig.

In 2012 stond Jodi voor de vraag of hij in zijn nieuwe stal voor een melkstal of melkrobots zou kiezen. Hij koos voor het laatste. Het bracht hem arbeidsgemak en verlichting. Jodi was de eerste op het eiland die durfde te kiezen voor een melkrobot. Jodi: “Ik heb dat niet als een spannende keuze ervaren. Dat viel wel mee. Kijk, de eerste week werken met de robot was wel lastig. Je weet van niks en je kunt nog niks. Maar de monteurs van Lely nemen je helemaal mee en leggen je alles uit.” Sinds 2012 melken ze met een Astronaut A4 melkrobot.

Daarnaast is Jodi samen met zijn vrouw de boerencamping “Overal wat” gestart. De camping is vernoemd naar de boerderij. Dit is het eerste seizoen dat ze actief zijn met de camping. Er staan 8 safaritenten. Jodi: “Investeren vind ik niet erg, maar het is niet niks om een camping te beginnen. Tenten aanschaffen, privé sanitair, 150 meter riolering, 2 km stroomkabels, alles met elkaar was dat best een klus. Mijn vrouw wilde dit altijd al doen. Ze vindt het heel erg leuk. En het is tot nu toe een succes.”

Naast het leven op en rondom de boerderij in Hoorn, is Jodi samen met zijn vrouw eens per jaar een week lang vogelwachter op de Boschplaat. Ze zijn dan 7 dagen, 24 uur per dag lang vogelwachter. In opdracht van Staatsbosbeheer houden ze de omgeving in de gaten en beantwoorden bijvoorbeeld vragen van bezoekers. “Het is een prachtige plek om te zitten, dus helemaal niet vervelend. Er zijn wachtlijsten voor deze taak.” vertelt hij. “We wonen in een hele mooie omgeving, dat realiseren we ons niet altijd,” besluit Jodi Kuipers tot slot.

Boerderij Halfweg
Jaap Lieman en Albertine Wortel runnen samen Boerderij Halfweg op West-Terschelling. Het bedrijf is gestart door de ouders van Albertine, maar inmiddels overgenomen door Albertine en Jaap. Het is een veelzijdig bedrijf met verschillende bedrijfstakken. Zo melken ze zowel koeien als schapen en maken daar ook kaas van. Daarnaast runnen ze een boerderijwinkel met diverse producten en zijn ze sinds enkele jaren ook een boerderijcamping met ingerichte tenten en kampeerplekken gestart. Al met al zit de familie zeker niet stil. De 100 schapen worden van april tot en met oktober gemolken en lammeren af in het voorjaar. De schapen worden twee keer per dag gemolken op een melktafel. Sinds 2014 worden de 60 koeien door de Lely Astronaut A4 gemolken. Jaap verklaart: “Mijn schoonvader werd ouder en het werk werd daardoor zwaarder. Ik had geen zin om óók de koeien te gaan melken, want ik melk de schapen ook. Dus het moest sowieso een melkrobot worden. En als we op het eiland allemaal hetzelfde merk hebben, is dat veel handiger.”

Een geweldige opstart
Erik van Rees en Hilda Lok zijn praktisch buren. Ze wonen vlakbij elkaar in Landerum. Erik melkt sinds maart dit jaar 50 koeien met een Astronaut A5. De opstart werd begeleid door onze vakkundige Servicemonteurs. Zeker op een eiland is het belangrijk dat er tijdens de opstartdagen altijd een Servicemonteur dichtbij is voor vragen en de juiste opstartbegeleiding. Onze monteurs overnachten dan ook op het eiland om zo goed mogelijke ondersteuning te bieden. Erik over deze periode: “De opstart was geweldig met Marco (de Vries) & Marco (Ensing). Ik vond het zelf wel spannend, de koeien moesten eerst wel even wennen, maar de monteurs bleven heel kalm en daardoor kreeg ik ook vertrouwen.” Voor Erik was het een logische keuze om voor Lely te gaan omdat de andere veehouders op het eiland daar ook mee melken en tevreden over zijn.

"Sinds de koeien automatisch worden gemolken zijn ze veel rustiger."

Erik vertelt: “Qua storingen en service kan er veel telefonisch opgelost worden. Daarnaast hebben we ook meer onderdelen op voorraad op het eiland. Onderling wordt er wel eens wat uitgewisseld. Soms gaat er een onderdeel mee op de boot. Meestal komt dat wel goed. En mocht het wel nodig zijn, dan moet er een monteur komen. Sinds de koeien automatisch worden gemolken zijn ze veel rustiger. Eerder stonden ze direct op wanneer ik de stal in kwam. Nu blijven ze allemaal lekker liggen en relaxen.” Erik en zijn vrouw hebben naast het melkveebedrijf nog een appartementenboerderij in de verhuur op het eiland.

Skylger kaas
Hilda Lok runt samen met haar ouders een melkveebedrijf met 50 koeien en daarnaast een rijpaardenverhuur met 19 paarden. Ze zijn zo’n drie jaar geleden begonnen met de Astronaut A5. “Mijn vader is voornamelijk met de koeien bezig en ik doe het jongvee en de paarden.” vertelt Hilda. Hilda vertelt dat de veehouders op Terschelling samen in een kaas-project zijn gestapt. Er worden verschillende soorten kazen gemaakt op het eiland, waaronder Skylger kaas. Dit is een weidevogelvriendelijke kaas en heeft daardoor een keurmerk van de Vogelbescherming. De vraag naar deze kaas wordt steeds groter. Hilda legt uit: “De gangbare melkveehouders van het eiland leveren de melk aan Friesland Campina en samen zijn we een pilot gestart waarbij een deel van deze melk nu beschikbaar wordt gesteld aan de productie van Skylger kaas. De Skylger kaas wordt op verschillende punten verkocht op het eiland, maar ook op het vaste land.”

Biologische Terschellinger kaas
Familie Zorgdrager woont in Formerum en runt daar een biologisch melkveebedrijf met zo’n 130 koeien. Corné runt het bedrijf samen met zijn ouders. Vanaf 1993 zijn ze biologisch. In 2022 zijn ze gestart op de voormalig jongvee locatie, daar is een nieuwe stal gebouwd voor het melkvee. Het jongvee is verhuisd naar de voormalige melkvee locatie. Vanaf dat moment worden de koeien automatisch gemolken door twee Astronaut A5 melkrobots. Daarnaast schuift de Juno het voer dag en nacht aan. Op het eiland zijn twee melkveebedrijven biologisch, waaronder het bedrijf van familie Zorgdrager.

Waarom deze keuze? Corné vertelt: “De biologische bedrijfsvoering past heel goed bij het weidevogelbeheer. Het is een passie van mijn vader geworden. Het leven met de natuur en de vogels om je heen. In het voorjaar leeft de natuur om je heen bij ons. Dat is heel bijzonder. Dat zie je niet op veel plekken meer in Nederland. Wij gaan nog iets verder dan de gangbare boeren met onze bedrijfsvoering. Dat houdt in geen kunstmest en minder medicijngebruik. De koeien worden niet preventief behandeld. Er worden geen gewasbestrijdingsmiddelen gebruikt. En alles wat wij voeren heeft een SKAL-keurmerk. Het rantsoen past ook heel goed bij ons type koeien: kruising tussen Holstein, Fleckvieh en Brown Swiss. De koeien doen het er goed op.” Ook Corné draagt met zijn melk bij aan de productie van lokaal voedsel. Alle melk van het bedrijf wordt lokaal verwerkt tot Terschellinger kaas.

"Ons kent ons, we hebben elkaar nodig op een eiland. Je helpt elkaar."

Corné heeft daarnaast nog een andere unieke taak. In opdracht van Staatsbosbeheer mag Corné iedere vier weken tijdens het weideseizoen het vee bij elkaar drijven met de quad op de Boschplaat. “Dan controleren de veehouders hun vee. Ik drijf het vee dan bij elkaar. Dat is nog niet zo gemakkelijk, want het is ruige natuur en er leven veel verschillende vogels waar je om moet denken. Na een aantal jaren weet ik inmiddels hoe ik dat het gemakkelijkste doe. Dit deel van het eiland doet nog veel denken aan vroeger. De bekende term ‘Oerol’ komt daar ook vandaan: ‘Overal’, het vee mocht vroeger in het voorjaar overal op het eiland lopen. Als je geen vee in je tuin wilde hebben, zette je een draadje om je tuin.” vertelt Corné. Wat typeert het eilandleven volgens Corné: “Ons kent ons, we hebben elkaar nodig op een eiland. Je helpt elkaar.”

Terschelling in een notendop
Het derde Waddeneiland vanaf het westen geteld is Terschelling. Het eiland bestaat uit twaalf dorpen en gehuchten: West-Terschelling, Midsland, Hoorn, Formerum, Lies, Oosterend, Baaiduinen, Landerum, Kinnum, Hee, Striep en Kaard. In januari 2023 telde Terschelling volgens het CSB zo’n 4.890 inwoners. Het eiland is 674 km2 groot waarvan 85 km2 land en 589 km2 water. Er zijn op Terschelling nog zo’n twintig veehouders actief. Het oostelijke deel wordt de Boschplaat genoemd. Dit is een waardevol reservaat met vele soorten dieren, natuur en een prachtig landschap.

De Boschplaat – Europees natuurgebied
Aan de oostkant van Terschelling vind je het Europees natuurgebied De Boschplaat. De veehouders pachten zo’n 400 hectare natuurgebied van Staatsbosbeheer. Op dit stuk natuurlandschap loopt het jongvee van een aantal veehouders. De dieren lopen hier vanaf half mei tot half oktober. Eens in de vier weken wordt al het vee bij elkaar gedreven en wordt het gecontroleerd door de veehouders. Op basis van deze samenwerking is het een win-win voor beide partijen. Een bijdrage aan het natuurbeheer en een gezonde veestapel.

Foto's en video's van dit project

Top