Op Ameland bevinden zich momenteel een tiental melkveehouders. Waaronder een vijftal robotmelkende boeren. Tijd om eens nader kennis te maken met een aantal Lely melkveehouders van Ameland.

De eerste Amelander robotmelker
Familie Groenewold in Hollum was de eerste die het aandurfde om te gaan robotmelken op Ameland en ze kozen voor Lely. Ze startten met de Astronaut A2. Een echte pionier dus. Robotmelken op een eiland ziet Sjerp niet direct als een nadeel. Sjerp Groenewold: “We zijn heel zelfredzaam. Wij hebben sowieso extra onderdelen in de kast en je wordt zelf ook wel handig. Daarnaast is de storingsdienst altijd snel bereikbaar en kan ons telefonisch ook goed ondersteunen. En er kunnen onderdelen mee op de boot. En als het niet anders kan, komt er een monteur.” Vervolgens werd er een Astronaut A3 Classic bijgekocht. In 2014 werd er een nieuwe stal gebouwd en daarna kwam de derde robot, een A3 Next, erbij. Inmiddels melkt Sjerp Groenewold met drie keer een Astronaut A3.

Weidevogelbeheer
Op de eilanden wordt veel aan weidegang en weidevogelbeheer gedaan. De koeien krijgen veel ruwvoer van eigen land, krachtvoer is natuurlijk kostbaarder vanwege het transport. Er wordt niet op de eerste snede kuil gerekend. Deze eerste snede wordt opgegeten door de ganzen. De overlast van de ganzen is in de loop der jaren alleen maar toegenomen. Tel daar het weidevogelbeheer bij op en de uitgestelde maaidatum. Op het eiland ligt de productie gemiddeld tussen de 8.000 en 10.000 liter per koe, per jaar. De buurman van Sjerp Groenewold is melkveehouder Douwe Borsch. Hij melkt met twee Astronaut A4 melkrobots. “Het is een voordeel dat je allemaal met hetzelfde merk robotmelkt. Dan kun je elkaar eens helpen.” vertelt Douwe over zijn keuze voor Lely. Naast melkvee hebben ze ook schapen en vleesvee. De koeien van familie Borsch lopen veel buiten en krijgen daarnaast vers gras op stal. Het weiden in combinatie met de melkrobots gaat prima. Douwe: “We gebruiken de selectiepoorten, dat werkt prima. Wanneer de koeien in een nieuw perceel staan, halen we de koeien de eerste keer op. ’s Middags halen we een wagen met vers gras en dan komen de koeien vanzelf wel weer naar binnen.” Genoeg voer is voor Douwe wel een zorg. Dit jaar hebben ze extra voer moeten aankopen, zowel kracht- als ruwvoer van de vaste wal.

Natuurinclusief boeren
Eigenlijk alle boeren op het eiland doen aan weidevogelbeheer. Dit zorgt ook voor een deel van de inkomsten. Douwe: “Natuurinclusief boeren dat doen wij hier al op het eiland! Extensief en met weidevogelbeheer.” Douwe is vrijwilliger bij de Vogelwacht. Daar gaat wel veel tijd inzitten, maar is natuurlijk ook hobby. Zijn taken zijn o.a. nesten zoeken, markeren en alarmtellen. Douwe: “Voorbeelden van de vogels in onze omgeving zijn: Scholeksters, Kieviten, Grutto’s en de Tureluur. Er zijn ook veel soorten eenden. Daarnaast is de Kluut een unieke vogel.” De Kluut is een beschermde inheemse diersoort en nog te vinden op Ameland. “Het hoort er ook een beetje bij hè, het zorgen voor het landschap. En het is mooi dat we er dan ook nog voor betaald krijgen.” besluit Douwe.

Investeren in Astronaut A5
Melkveehouder Anton Kiewied is geboren en getogen op Ameland en woont in het dorp Buren. De gehele familie is woonachtig en actief op het eiland. “Eenmaal eilander, altijd eilander.” vertelt Anton trots. 15 jaar geleden begonnen ze met de Astronaut A2. “Het is me vanaf het begin af aan heel goed bevallen. Met name de sociale vrijheid, dat vind ik ideaal.” vertelt Anton. De Astronaut A2 had zijn beste jaren gehad en het was na 15 jaar tijd voor vervanging. Zijn zoon speelde een grote rol in de beslissing. Hij wil later het melkveebedrijf graag voortzetten en daarom hebben ze samen gekozen voor een Astronaut A5. "We hebben de A5 vooraf niet gezien. Ik neem aan dat de A5 wel goed was. Als de A2 goed melkt, dan zal de A5 wel beter melken." vertelt Anton.

"Eenmaal eilander, altijd eilander" 

Daarnaast kan Anton niet meer zonder Cow Locator. Dit systeem werkt met een aantal schotel-antennes in de stal en een app op de telefoon. Op basis daarvan kun je snel en gemakkelijk de locatie van alle koeien vinden. Anton: “Ik heb 60 koeien, het zoeken naar de koeien kostte me te veel tijd. Dat moest anders. Dit systeem is ideaal en ik gebruik het elke dag.” Naast het melkveebedrijf en het weidevogelbeheer heeft Anton nog een kampeerboerderij. De kampeerboerderij telt 72 slaapplekken. Er komen veel Duitsers naar Ameland voor vakantie.

Inkopen via de CAV
Rudolf Beijaard is ook melkveehouder in het dorp Buren. Samen met zijn broer heeft hij een melkveebedrijf met zo’n 100 koeien, 40 stuks jongvee en 60 schapen. “Ons jongvee loopt in het natuurgebied aan de oostkant van het eiland”, vertelt Rudolf. “We zijn de enige die dat nog doet. Voor de rest lopen er paarden, vleesvee en schapen.” Alle melkveehouders op Ameland leveren de melk aan Friesland Campina. “Dat kan eigenlijk niet anders, want ze kunnen de melk niet speciaal bij ons komen ophalen. Dus vandaar dat we allemaal bij Friesland Campina zitten.” legt Rudolf Beijaard uit. De RMO komt iedere dag met de boot naar het eiland om melk te halen. De chauffeur woont toevallig ook op het eiland. Daarnaast worden er ook gezamenlijke inkopen gedaan via de CAV (Coöperatieve Aankoop Vereniging) van Ameland: "Eendracht Maakt Macht". Vanuit hier wordt met name krachtvoer aangekocht bij Agrifirm. 

Ganzenopvang
Beijaard kocht in 2009 twee Lely Astronaut A3 melkrobots. Naast het weidevogelbeheer, doet de familie (net als andere veehouders op het eiland) ook aan betaalde ganzenopvang. Wat inhoudt dat de ganzen niet verjaagd mogen worden en tot 1 juni mogen blijven zitten. Het gaat met name om de Brand- en Rotgans. Voor het ‘opvangen’ van de ganzen krijgen de veehouders een vergoeding. Daarnaast is Rudolf ook ‘reserve-inseminator’, vertelt hij. “De vaste inseminator woont ook op het eiland. Wanneer hij niet kan, spring ik bij. De helft van onze eigen koeien insemineren wij met Belgisch blauw en de anderen doen we met Zwartbont. De Belgisch blauwe en pinken doe ik zelf, de andere helft laat ik doen.” 

Het wonen en werken op Ameland, hoe bevalt dat en wat maakt het nu zo mooi? “Wij weten niet beter dan dat we hier ons hele leven al wonen. Onze familie en vrienden wonen hier. We werken hier. We moeten het met elkaar doen. Zon, zee, strand, bos, duinen, alles is hier. Wij zitten liever zo weinig mogelijk op de boot. En is het hier niet, dan bestellen we het op internet en hebben we het alsnog supersnel.” vat mevrouw Beijaard samen. 

Ameland in een notendop
Ameland is één van de Waddeneilanden, behorend bij provincie Friesland. Het eiland valt onder de gemeente Ameland. Het eiland, en daarmee ook de gemeente Ameland, telt volgens het CBS in januari 2023 3.834 inwoners en heeft een totale oppervlakte van 268,50 km2, waarvan zo’n 59,11 km2 land en 209,29 km2 water. Er zijn vier dorpen op Ameland: Ballum, Buren, Hollum en Nes. Het Oerd en De Hôn zijn twee prachtige natuurgebieden op de het oostelijke deel van Ameland. Op dit deel van het eiland bevindt zich nog pure, ongerepte natuur.

Foto's en video's van dit project

Top