24/7 automatisch melken en voeren levert 6 liter extra melk per koe op bij familie Jensma

Op het melkveebedrijf van Menno en Vera Jensma in Engwierum staat rust centraal. Niet omdat er minder gebeurt, maar juist omdat alles dag en nacht doorgaat. De koeien bepalen zelf wanneer ze eten en wanneer ze zich laten melken. Sinds de overstap naar automatisch melken en voeren stijgt de melkproductie met ongeveer zes liter per koe per dag, terwijl de arbeidsdruk daalt en de rust in de stal groeit. “De koeien regelen hun eigen dag. De één gaat eerst eten, de ander eerst melken. Dat past veel beter bij de koe.”

Een familiebedrijf met historie

De geschiedenis van het bedrijf gaat terug naar 1934, wanneer de overgrootvader van Menno op deze locatie start. Menno en Vera werken sinds 2009 samen op het bedrijf en nemen het in 2012 officieel over van de ouders van Menno.

Vandaag de dag melken zij 265 koeien, verzorgen het bijbehorende jongvee en beheren 185 hectare grond. Naast het melkvee lopen er op het erf ook schapen, geiten, ezels, kippen, honden en een kat rond. Samen met één vaste medewerker runnen zij het bedrijf. Hun drie zoons van 17, 15 en 13 jaar helpen eveneens regelmatig mee. Ook het landwerk doen ze zoveel mogelijk in eigen beheer.

Arbeid vormde de aanleiding

De eerste gedachten over automatisering ontstaan vanuit een herkenbare uitdaging: arbeid. “We probeerden drie keer per dag te melken, maar het werd steeds lastiger om alles rond te zetten. Toen onze vaste medewerker vertrok, kwam het proces in een stroomversnelling.” Menno en Vera bezoeken verschillende bedrijven, spreken met collega-veehouders en vergelijken diverse systemen. “Bij Lely sprong vooral het aansluiten van de spenen eruit. Dat verliep heel nauwkeurig. Daarnaast sprak de ruimte in de box ons aan. Koeien hebben daar veel bewegingsvrijheid. Ook het managementprogramma Horizon vonden wij een groot pluspunt.” In 2023 zetten zij de stap naar automatisch melken. In totaal vijf robots, waarvan vier direct definitief en de vijfde eerst in tijdelijke opstelling.

Koeien pakken hun vrijheid direct op

Waar Menno en Vera zelf moesten wennen aan nieuwe routines, lijken de koeien de overstap direct te begrijpen. “De koeien waren er heel rustig onder. Eigenlijk pakten ze het meteen op.” Door het automatische melken bepalen de dieren zelf hun dagindeling. Hoogproductieve koeien bezoeken de melkrobot vaker, terwijl andere dieren hun eigen ritme volgen. “Vroeger bepaalden wij wanneer er gemolken werd. Nu bepaalt de koe dat zelf. Dat zie je terug in de productie, maar ook in de gezondheid van de dieren.” De melkproductie stijgt van gemiddeld 31 liter naar 35 à 36 liter melk per koe per dag.

Na automatisch melken volgt automatisch voeren

De volgende stap dient zich aan wanneer Menno en Vera nadenken over arbeidsgemak, verduurzamen en verdere optimalisatie van de bedrijfsvoering. Met zonnepanelen op het dak en een eigen windmolen produceren zij veel eigen stroom. Elektrisch voeren past daarom naadloos binnen hun toekomstvisie. “We verbruikten diesel met de voermengwagen en hadden veel arbeid nodig. Dan is elektrisch voeren een mooie stap. We gebruiken onze eigen stroom voor de voerrobots. Dat voelt echt als een win-win.” De Lely Vector sluit bovendien goed aan bij de indeling van het bedrijf. “De Vector rijdt bij ons over drie voerpaden en gaat zelfs door een smalle doorgang naar het jongvee. Dat maakt het systeem heel geschikt voor onze situatie.”

Altijd vers voer beschikbaar

Waar de melkrobots zorgen voor vrijheid rondom het melken, zorgt de Vector voor continue beschikbaarheid van vers voer. “Twee keer per week vullen we de voerkeuken. Verder draait het systeem grotendeels zelfstandig.” Een groot voordeel vinden Menno en Vera de voerhoogtemeter. Die bepaalt automatisch wanneer een nieuwe voerronde nodig is. “De voerrobot past zich aan de behoefte van de koeien aan. Daardoor ligt er altijd genoeg voer voor het voerhek.” Ook de opslag van voer ervaren zij als praktisch. “Wij werken liever niet met voerbunkers. In de voerkeuken blijven de producten mooi vers in blokken staan. Op vrijdag vullen we de voerkeuken, in het weekend hebben we daar nauwelijks werk van.”

Nog een liter extra door de Vector

Het effect van altijd vers voer laat niet lang op zich wachten. “Binnen twee weken zagen we alweer een stijging van ongeveer een liter melk per koe.” Daarmee komt de totale vooruitgang sinds de introductie van automatisch melken en voeren uit op ongeveer zes liter melk per koe per dag. Volgens Menno ligt de verklaring voor de hand. “Er ligt altijd vers voer. Ook de lagere rangkoeien hebben op ieder moment toegang tot een goed rantsoen.”

De kracht zit in de combinatie

Voor Menno en Vera vormt juist de combinatie van automatisch melken en automatisch voeren de grootste winst. “De melkrobots en de Vector versterken elkaar. De koe bepaalt wat ze op dat moment nodig heeft. Eerst eten of eerst melken. Alles is mogelijk.” Het resultaat zien zij dagelijks terug in de stal. “Het gaat iedere dag hetzelfde. Voor de koeien geeft dat veel rust. Er ligt altijd vers voer klaar en ze gaan naar de robot wanneer het hen uitkomt.”

Meer rust in de stal én bij de veehouder

Op het bedrijf valt vooral de rust op. “Vroeger hoorde je regelmatig machines draaien. Nu is dat veel minder. Het voelt rustiger op het bedrijf.” Hoewel het werk niet verdwijnt, verandert het karakter ervan wel. “Je bent niet meer gebonden aan vaste voer- en melktijden. Daardoor ontstaat ruimte voor andere werkzaamheden.” Die tijd besteden Menno en Vera vooral aan hun dieren. “We hebben meer aandacht voor de koeien en voor het management van het bedrijf.” Ook het restvoer laat een opvallende verandering zien. “Vroeger maakten we de voergang dagelijks schoon. Nu blijft het voer veel langer fris. Als het goed ruikt en goed aanvoelt, laten we het gewoon liggen. We schuiven nog maar zelden restvoer weg.”

Goede begeleiding tijdens de opstart

Tijdens de implementatie ervaren Menno en Vera veel ondersteuning vanuit Lely Center Heerenveen. “De opstart van zowel de melkrobots als de Vector verloopt heel goed. Als er een vraag is, krijgen we direct hulp. Vaak telefonisch en anders staat er snel een monteur klaar.”

Storingen blijven volgens hen beperkt. “Dat valt echt mee. Het systeem draait heel betrouwbaar.”

Geen weg terug

Als Menno en Vera vandaag opnieuw voor dezelfde keuze staan, volgt er geen twijfel. “Dan komen er direct weer robots.” Volgens Vera heeft de automatisering vooral rust gebracht. “De vrijheid voor de koeien en de vrijheid voor onszelf maken echt het verschil. We willen de robots voor geen goud missen. Vrijheid blijheid!”

Klaar voor de volgende generatie

De blik staat inmiddels alweer op de toekomst gericht. Menno en Vera denken na over een accu om nog meer eigen opgewekte stroom zelf te benutten. “Over tien jaar kijken we waarschijnlijk ook richting de volgende generatie. Onze jongens helpen nu al enthousiast mee op het bedrijf.” Wat de toekomst precies brengt, weet niemand. Eén ding staat voor Menno en Vera echter vast: een bedrijf waar koeien dag en nacht zelf bepalen wanneer zij eten en wanneer zij zich laten melken, brengt rust, arbeidsgemak én resultaat. “Het heeft onze hele bedrijfsvoering veranderd. En iedere dag zien we opnieuw waarom dat zo goed werkt.”

Van harte welkom op de Open Dag vrijdag 6 november

Benieuwd hoe automatisch melken en voeren in de praktijk eruitziet? Op vrijdag 6 november van 13.00 tot 21.00 uur openen Menno en Vera Jensma met veel plezier de deuren van hun bedrijf in Engwierum. Tijdens deze open dag ervaar je zelf hoe de combinatie van Lely Astronaut melkrobots en de Lely Vector voerrobot zorgt voor meer rust, meer flexibiliteit én een hogere melkproductie. Loop rond in de stal, stel je vragen aan Menno en Vera en ontdek hoe zij dagelijks profiteren van automatisering. Wij ontvangen je graag met een hapje en een drankje. Van harte welkom, graag tot ziens op 6 november!

Resultaten zijn niet geverifieerd door Lely of een onafhankelijke partij. Uw resultaten kunnen variëren.