Hoe stalautomatisering automatisch melken versterkt

Stalautomatisering die automatisch melken versterkt

Bij Derk de Weerd zorgen de Lely Juno, Discovery Scraper en het Meteor klauwbad ervoor dat automatisch melken beter tot zijn recht komt. Meer regelmaat in de stal, een vlotter koeverkeer en een hogere melkproductie laten zien hoe voeren, klauwgezondheid, mestverwijdering en melken elkaar kunnen versterken. Met hetzelfde aantal koeien realiseert Derk inmiddels ongeveer 4 ton meer melk.

Op zijn melkveebedrijf in Drijber ziet Derk automatisch melken als onderdeel van een groter geheel. Volgens hem ontstaat de meerwaarde juist wanneer voeren, mest verwijderen, klauwverzorging en melken op elkaar aansluiten.

"Het mooie is dat alles elkaar aanvult," zegt hij. "De Juno zorgt dat er voer ligt, de Discovery houdt de roosters schoon en met het Meteor klauwbad kan ik consequent aan klauwgezondheid werken. Dat zorgt voor regelmaat in de stal en ondersteunt het werk van de robot."

In de stal valt op dat de koeien rustig hun weg vinden. Zodra de Juno langs het voerhek rijdt, komen koeien in beweging: ze staan op en gaan vreten. Ondertussen schuift de Discovery over de roostervloer tussen de koeien door om mest weg te halen. Hierdoor blijven koeien gemakkelijker in hun eigen ritme en bezoeken ze vaker uit zichzelf de melkrobot.

Van carrouselmelkstal naar totaaloplossing

Derk was niet direct overtuigd van automatisch melken. Op een andere locatie had hij al ervaring opgedaan met automatisch melken, maar daar miste hij gevoel, inzicht en sturing. Toen hij zijn bedrijfsvoering terugbracht van drie locaties naar één bedrijf, kwam er ruimte om opnieuw naar de toekomst van de stal te kijken. De bestaande carrouselmelkstal op zijn bedrijf in Drijber werd ouder en de onderhoudskosten liepen op. Daarmee stond hij voor een vraag die veel veehouders zullen herkennen: hoe richt je je bedrijf zo in dat het werkbaar blijft, je koeien optimaal presteren en je zelf overzicht houdt?

"Twee keer per dag melken kostte veel tijd. De carrouselmelkstal werd ouder, het onderhoud werd duurder en goed personeel vinden wordt steeds lastiger. Dan ga je nadenken: hoe wil ik mijn bedrijf en mijn leven de komende jaren organiseren? Ik wilde het werk beter over de dag kunnen verdelen, meer tijd voor mijn gezin en meer overzicht in de stal en in mijn hoofd."

Met die nieuwe situatie als uitgangspunt keek Derk naar de inrichting van zijn stal en de keuzes voor de jaren daarna. Er was ruimte om te investeren, maar het moest wel aansluiten bij zijn bedrijf en manier van werken.

"Na de zomervakantie van 2024 heb ik de knoop doorgehakt," vertelt hij. "Als ik iets in mijn hoofd heb, kan het ook snel gaan. Dan wil ik het goed uitzoeken, maar daarna ook doorpakken."

Tijdens de Rundvee & Mechanisatie Vakdagen in Hardenberg sprak hij met verschillende leveranciers. Wat hem bij Lely aansprak, was dat er breder werd gekeken dan de machine alleen. "Het moest hier wel passen," zegt Derk. "Je kunt wel iets moois bedenken, maar het moet werken in de huidige opstelling van de stal en in de manier waarop je elke dag met je koeien bezig wilt zijn."

Een belangrijk uitgangspunt was dat de nieuwe inrichting binnen de bestaande stal moest passen. Daarom koos Derk voor een kop-kop tandemopstelling in combinatie met automatische optrekhekken en een separatiesysteem waarmee koeien eenvoudig kunnen worden doorgestuurd naar het strohok, het klauwbad of de separatieruimte. Ook de weidegang blijft onderdeel van zijn bedrijfsvoering. De inrichting van de stal sluit daarop aan, zodat automatisch melken, koeverkeer en weidegang goed samenkomen binnen het dagelijkse ritme van de koeien.

Derk werd vooral aangesproken door de manier waarop alle onderdelen samenkomen in één systeem. Voor hem ging het niet alleen om een andere manier van melken, maar om een stal waarin voeren, bewegen, klauwgezondheid, separatie en melken elkaar aanvullen. Zo ontstaat volgens hem een omgeving waarin koeien gemakkelijker hun eigen ritme kunnen volgen.

"Voor mij begint een goed melkproces bij een koe die gemakkelijk kan vreten, lopen en zelf haar momenten kiest. Pas wanneer die onderdelen op elkaar aansluiten, komt automatisch melken echt goed tot zijn recht. En wat voor mij belangrijk is: ik kan het werk grotendeels alleen rondzetten. Dat geeft overzicht."

Inmiddels kan Derk zich niet meer voorstellen dat hij heeft getwijfeld over automatisch melken. De melkrobots geven hem overzicht en met het managementprogramma Horizon ziet hij precies welke koeien extra aandacht nodig hebben.

"Ik kan veel gerichter werken," zegt hij. "Je hoeft niet overal tegelijk bovenop te zitten. Je ziet waar actie nodig is en kunt op het juiste moment bijsturen."

Automatisch melken begint bij beweging in de stal

De Lely Juno voeraanschuifrobot is voor Derk een van de grootste verrassingen. Vooraf dacht hij vooral aan arbeidsbesparing, maar in de praktijk ziet hij dat de Juno vooral ritme brengt in de stal.

"De Juno heeft mij misschien nog wel het meest verrast," vertelt Derk. "Ik dacht: dat scheelt mij straks aanschuiftijd. Maar het doet veel meer dan dat."

Doordat de Juno dag en nacht blijft aanschuiven, ligt er continu voer binnen bereik. Koeien staan op, gaan vreten en lopen daarna gemakkelijker door richting de melkrobot. Vooral 's nachts merkt Derk het effect daarvan. "Als je slaapt, lijkt die tijd niet zo lang. Maar voor de koeien zijn dat wel uren waarin voer minder goed bereikbaar is. Dat merk je aan de voeropname, het ritme en uiteindelijk ook aan de gezondheid."

Voor Derk maakt de Juno het werk ook praktischer. "Ik vind het heerlijk dat ik 's avonds niet meer op de trekker hoef te stappen," zegt hij. "Ik loop nu gewoon even de stal in om te kijken of alles rustig is. Dat is echt perfect."

Voor Derk komt de winst van de Juno daardoor op meerdere plekken samen: minder aanschuifwerk, meer regelmaat voor de koeien, voer binnen bereik en een stalritme dat de melkrobot ondersteunt. "Ik heb gewoon tevreden koeien en een hogere melkproductie. Die combinatie is echt goud."

Schone vloeren en gezonde klauwen voor beter koeverkeer

Naast voer speelt ook loopcomfort een grote rol. Derk was al bekend met een mestrobot, maar bij de verbouwing van de stal bleek de bestaande robot te groot voor de nieuwe situatie. Daarom koos hij voor een kleinere Discovery Scraper.

"De Discovery loopt supermooi tussen de koeien door en de roosters zijn mooi schoon. Dat vind ik belangrijk, want goede klauwen zijn eigenlijk de basis. Als een koe niet goed loopt, merk je dat overal aan: in haar voeropname, robotbezoek en gezondheid."

Ook in het Lely Meteor klauwbad verdiepte Derk zich bewust. Juist omdat klauwgezondheid zo belangrijk is, wilde hij dit praktisch en consequent kunnen organiseren. Hij bekeek meerdere opties, maar de vaste integratie in de separatie maakte voor hem het verschil. Alle koeien gaan wekelijks door het klauwbad, aandachtskoeien kunnen eenvoudig een extra keer worden ingepland en het bad is met één druk op de knop te verversen.

Stalautomatisering versterkt automatisch melken

Voor Derk zit de meerwaarde vooral in de combinatie van stalautomatisering en de melkrobot. Niet één losse oplossing maakt het verschil, maar juist de manier waarop voeren, bewegen, klauwgezondheid en melken op elkaar aansluiten. Daardoor blijven koeien gemakkelijker in hun eigen ritme, wordt de melkrobot beter benut en heeft Derk meer overzicht om gericht te sturen.

Het resultaat is terug te zien in de stal. Met 170 koeien bezoeken de dieren de robots gemiddeld 3,2 keer per dag en ophaalkoeien zijn er vrijwel niet meer. Sinds de overstap ligt de melkproductie rond de 37 liter per koe per dag; daarvoor was dat ongeveer 30 liter. Volgens Derk heeft de combinatie van automatisch melken en stalautomatisering bijgedragen aan deze ontwikkeling. Met hetzelfde aantal koeien realiseert hij ongeveer 4 ton meer melk.

"De koeien zijn rustiger, volgen meer hun eigen ritme en bezoeken de robot goed," zegt Derk. "Dan zie je dat het systeem klopt."

Meer ruimte om vooruit te kijken

Derk praat er nuchter over, maar zijn conclusie is duidelijk: de investering heeft zijn manier van ondernemen veranderd. Niet omdat de techniek het werk overneemt, maar omdat hij meer ruimte krijgt om vooruit te kijken en bewust keuzes te maken. "Je werkt veel meer aan je bedrijf, in plaats van alleen in je bedrijf."

Ook privé merkt hij verschil. Derk werkt niet per se minder, maar kan zijn dag flexibeler indelen en bewust tijd maken voor zijn gezin. "Op zaterdag sta ik nu gewoon langs de lijn bij de voetbal van de jongens," vertelt Derk. "Dat zijn momenten die je niet meer terugkrijgt." De balans tussen werk en privé is belangrijk voor hem. Door anders te boeren, kan hij die balans beter vasthouden.

Voor Derk is stalautomatisering geen doel op zich, maar een manier om meer regelmaat, overzicht en ruimte in zijn bedrijf te creëren. Taken die dagelijks terugkomen, verlopen met meer regelmaat doordat een robot ze consequent uitvoert. De koeien reageren daar goed op en Derk houdt meer ruimte over om te observeren, bij te sturen en vooruit te kijken. Het past bij de manier waarop hij wil boeren: met aandacht voor de koe, regelmaat in de stal, zichtbaar resultaat en ruimte voor zijn gezin.

"Ik wilde niet minder werken, ik wilde anders boeren. Ik zou niet meer terug willen."

Inloopmiddag op 19 augustus

Op 19 augustus organiseren we samen met Mts. De Weerd een inloopmiddag op het bedrijf in Drijber van 13.00 tot 16.00 uur. Collega-veehouders zijn van harte welkom om te zien hoe de Lely Juno, Discovery Scraper en het Meteor klauwbad in de praktijk samenwerken met automatisch melken. Een mooie kans om rond te kijken, ervaringen uit te wisselen en te ontdekken wat stalautomatisering in de dagelijkse praktijk kan betekenen.