Hoe kan het melkproces worden beoordeeld?

  • Consumables
  • Melken
  • Melkkwaliteit
  • Uiergezondheid
20256 nov12:43Laatst bijgewerkt: 15 okt 2026

Een juiste melktechniek is noodzakelijk voor een volledige melkbeurt. De melkmanchet vormt het contactpunt tussen de koe en de melkrobot en is een cruciaal onderdeel van deze techniek. Wat kunt u als veehouder doen om de best mogelijke melktechniek te garanderen met de Lely Astronaut-melkrobot? In onze reeks van drie artikelen vindt u uitleg en advies.
Deze keer: wat u kunt doen om het melkproces te evalueren en te verbeteren.

Hoe kan het melkproces worden beoordeeld?

Als veehouder kunt u zelf verschillende factoren beoordelen die het melkproces beïnvloeden, zoals de melksnelheid en de toestand van de uiers. U kunt ook rapport 41 in Horizon raadplegen ( Melken – opbrengst per koe per robot). Daarin vindt u belangrijke kernindicatoren op het niveau van de veestapel, de koe en het kwartier. Afwijkingen tussen de kwartieren van dezelfde koe, evenals koeien die sterk afwijken van de gemiddelde indicatoren, zijn belangrijke aandachtspunten.

Geeft dit u niet voldoende aanknopingspunten voor verbetering? De veehouderijadviseur en/of de melkafnamespecialist van uw Lely Center helpt u graag verder. Onze adviseurs hebben ruime ervaring met het beoordelen van zowel koeien als cijfers. Ze hebben toegang tot aanvullende tools, analyses en rapporten.

Optimaal melken

De instellingen van uw Lely Astronaut zijn erop gericht om elke melksessie te optimaliseren. Een optimale melkbeurt voldoet aan de volgende criteria:

  1. Gecontroleerd
    De melkrobot voert de taken uit volgens de verwachtingen van de veehouder. Hiervoor is goed en tijdig onderhoud nodig.
  2. Nauwkeurig
    De melkrobot registreert betrouwbare gegevens en voert de benodigde handelingen correct uit, op basis van de instellingen en de geregistreerde gegevens.
  3. Volledig
    De melkrobot beëindigt het melken op het optimale moment en haalt de totale beschikbare hoeveelheid melk op.
  4. Zorgvuldig
    Het melken is een comfortabele en stressvrije ervaring voor de koe.
  5. Snel
    Het melken verloopt efficiënt. De bovenstaande punten zorgen ervoor dat de melkbekers zo kort mogelijk aangesloten blijven.

Toegang tot het melken

De toegang tot het melken (toegangstabel) bepaalt hoe vaak en wanneer de koe gemolken kan worden. Dit is voor elke koe uniek, afhankelijk van het lactatiestadium en de melkproductie. De Lely Astronaut beoordeelt bij elk bezoek of de koe al gemolken kan worden, op basis van de beschikbare parameters en gegevens. Op deze manier bepaalt de robot het juiste interval tussen de melkbeurten. Aan het begin van de lactatie wordt de koe doorgaans vaker gemolken om de melkproductie te stimuleren. Aan het einde van de lactatie wordt het interval tussen de melkbeurten langer, omdat de productie lager is.

Dynamische meting

Voor een aanvullende beoordeling van het melkproces kan de melkspecialist een zogenaamde ‘dynamische meting’ uitvoeren. Hiermee kunnen tijdens het melken de vacuümdruk onder de uier, de vacuümdruk in de melkbekers en de pulsvacuümdruk worden bepaald. Deze meting wordt uitgevoerd bij ten minste 20% van de kudde. Ze geeft een goed beeld van wat er tijdens het melken werkelijk in de melkman gebeurt.

Onze adviseurs houden vervolgens rekening met alle factoren om een optimaal resultaat voor uw koeien en uw bedrijf te bereiken. Ze kijken niet alleen naar de instellingen van de melkrobot en het type melkzok, maar houden ook rekening met wat er in de stal gebeurt en met uw bedrijfsdoelstellingen. Het kost tijd om deze parameters nauwkeurig af te stellen, afgestemd op uw koeien. En u moet de tijd nemen om het goed te doen! Het resultaat is de moeite waard, voor u en uw koeien.

Melksnelheid

Een koe die snel gemolken kan worden, heeft in principe minder tijd nodig in de robot. Afhankelijk van de melkproductie leidt dit tot een efficiënt melkproces en een beter gebruik van de box-tijd. Een kortere verblijftijd in de robot komt ook het welzijn van de koe ten goede. Maar als je je uitsluitend richt op snel te melken koeien, zitten daar ook valkuilen aan.

Als u streeft naar een hogere gemiddelde melksnelheid, gaat u dan aanpassingen doorvoeren om de koeien die al snel gemolken worden nog sneller te maken? Of gaat u zich juist richten op de koeien die langzamer gemolken worden dan het gemiddelde? Kiest u voor optimalisatie op kuddniveau of per koe?

Melkstroomprofiel

Het melkstroomprofiel geeft ook belangrijke informatie over het melkproces. Dit is een grafiek die per kwart laat zien hoeveel melk er uit de uier komt (zie afbeelding). De melkstroom moet snel op gang komen, op een relatief stabiel niveau blijven en snel stoppen wanneer het kwart bijna leeg is.

De melkstroomprofielen van meerdere dieren in de kudde of van de hele kudde samen geven veel informatie over het melkproces.

Als de melkstroom na het aansluiten niet snel genoeg op gang komt, is de voorbereiding mogelijk onvoldoende om de melkafgifte op gang te brengen. Een te korte voorbereiding kan ook een bimodaal stromingsprofiel veroorzaken: de melkstroom begint, stopt en begint vervolgens opnieuw. Een dergelijk profiel kan ook andere oorzaken hebben, zoals een verkeerd ingesteld vacuüm, een verkeerde maat of vorm van de melkmanchet of een verkeerd afgestelde melktafel.

Wanneer veel koeien een bimodaal melkstroomprofiel vertonen, is het noodzakelijk om de melkafgifte te verbeteren.

In Horizon vindt u geen rapport over het melkstroomprofiel. Heeft u twijfels over het melkproces? Vraag de adviseurs van uw Lely Center om de stroomprofielen op te vragen en deze resultaten mee te nemen in hun advies.

Optimaal melkstroomprofiel

Wat kunt u nog meer doen?

Ook andere factoren die niets met de melkapparatuur te maken hebben, beïnvloeden de melktechniek, zoals het stalbeheer en een goed afgestemd rantsoen. Vergeet dus niet om met deze aspecten rekening te houden als u de melktechniek wilt optimaliseren. Ook de genetische aanleg van uw veestapel speelt een rol, met name de lengte van de uiers en de melksnelheid. Door middel van selectie kunt u deze factoren beïnvloeden. Het gaat hier uiteraard om een maatregel waarvan de effecten pas op langere termijn zichtbaar worden. Selecteren op basis van de lengte van de uiers en de melksnelheid werpt op de lange termijn zijn vruchten af. Houd in ieder geval rekening met de index voor geschiktheid voor robotmelken bij de keuze van de stier. Het is gemakkelijker om een optimale melkmanchet te vinden voor een veestapel met homogene uiers.

Meer weten?

In de eerste twee delen van deze serie over melktechniek leest u meer over de functie van de melkmanchet en de verschillende soorten melkmanchetten. Wilt u meer informatie over onze melkmanchetten en/of de instellingen van uw Lely Astronaut? De adviseurs van onze Lely Centers (Veeteeltadvies, Verbruiksartikelen en Technisch team) staan voor u klaar. Zij zoeken graag samen met u naar de oplossing die het beste bij uw specifieke situatie past.

Andere Farming Insights