Drogestofopname bij melkkoeien: de sleutel tot gezondheid, productie én efficiëntie op melkveebedrijven

Wat is drogestofopname en waarom is het zo bepalend voor melkproductie? 

Drogestof is het deel van het voer dat overblijft wanneer al het vocht is verwijderd. Dáár zitten de energie, eiwitten, vezels, mineralen en vitaminen in die een koe nodig heeft om optimaal te functioneren. Uit interne onderzoeken blijkt dat variatie in voerkwaliteit, voertoegang, voerfrequentie en aanschuiven tot 56% verschil in melkproductie tussen bedrijven kan veroorzaken*, los van genetische aanleg of rantsoenberekening. Daarom is drogestofopname de basis van elk succesvol voedermanagementplan. 

Het natuurlijk eetgedrag van de koe: 10–14 eetmomenten per dag 

Koeien zijn ontworpen om vele kleine eetmomenten te hebben. In een ideale situatie vreet een koe 10 tot 14 keer per dag en verdeelt zij haar energie-inname gelijkmatig over 24 uur. Wanneer er onvoldoende of minder smakelijk voer ligt, gaat ze minder vaak naar het voerhek en ontstaat onregelmatigheid. 

Het effect is direct zichtbaar: 

• De pens-pH is gemiddeld lager en fluctueert ook meer 
• De vertering verloopt minder stabiel 
• Het risico op subklinische pensverzuring neemt toe 
• De melkproductie daalt 

Door dag en nacht vers, smakelijk en gelijkmatig gemengd voer aan te bieden, blijft de pensgezondheid stabiel en blijft de opname op peil.*

Waarom versheid en frequentie zo belangrijk zijn voor drogestofopname 

Vers voer is aantrekkelijker en behoudt zijn voedingseigenschappen beter. Wanneer een rantsoen langere tijd aan het voerhek ligt, kunnen broei, oxidatie en uitdroging optreden. Het gevolg: koeien selecteren, vreten minder of laten restvoer achter. 

Meerdere kleine porties verspreid over de dag: 

• Verhogen de smakelijkheid 
• Verminderen selectiegedrag 
• Houden de pens-pH stabiel 
• Leiden tot meer vreetmomenten 
• Vergroten de totale DS opname 

Lely documentatie laat zien dat frequenter voeren en aanschuiven de algehele ruwvoeropname significant verhoogt.**

Rust aan het voerhek = hogere drogestofopname 

In veel stallen binnen Nederland en België is rangorde een bepalende factor. Dominante koeien kunnen lagere rangdieren verdringen aan het voerhek, waardoor zij minder vaak vreten en dus minder drogestof binnenkrijgen. 

Wanneer voer echter altijd binnen bereik ligt, dan: 

• ontstaat er rust in de groep, 
• verdwijnen voederpieken, 
• en krijgen alle dieren gelijke kansen aan het voerhek. 

De beschikbaarheid van voer leidt tot meer bezoekmomenten aan het voerhek en hogere opname bij álle koeien.*

Drogestofopname in lactatie, transitie en jongvee-opfok

1. Lacterende koeien 

In deze fase is drogestofopname direct gekoppeld aan melkproductie. Wanneer koeien vaker vers voer vinden, nemen ze meer drogestof op en stijgt de voerefficiëntie.*

2. Droge koeien 

De DS opname in de droogstandsperiode bepaalt de opnamecapaciteit in de weken na afkalven — en dus de piekproductie en gezondheidsstatus.*

3. Jongvee 

Onderzoek toont aan dat jongvee sneller op een gezond gewicht komt wanneer het vaker vers rantsoen krijgt, wat leidt tot 4–6 weken eerder insemineren.*

Hoe Lely innovaties zijn ontwikkeld rondom optimale drogestofopname 

Bij Lely ontwikkelen we onze oplossingen niet vanuit techniek, maar vanuit de koe en haar natuurlijke gedrag. Onze voersystemen zijn gebouwd op principes die rechtstreeks bijdragen aan een hogere droge¬stofopname, ongeacht bedrijfsgrootte of staltype. 

1. Frequent kleine porties aanbieden 

Door vaker kleinere hoeveelheden te voeren, blijft het rantsoen vers en smakelijk. Dit stimuleert dagelijks meer eetmomenten en verhoogt de opname.*

2. Voeren op basis van actuele behoefte 

Met sensoren wordt continu gemonitord hoeveel voer nog aan het hek ligt. Het systeem voert en schuift aan zodra het nodig is — niet op vaste tijden, maar wanneer de koe dat aangeeft.*

3. Consistent, homogeen mengen van rantsoenen 

Een gelijkmatig gemengd rantsoen voorkomt uitselecteren en zorgt dat koeien elke hap binnenkrijgen zoals bedoeld. Dat houdt de pens stabiel en verhoogt de benutting van het rantsoen.*

De kennis die we opdoen bij melkveehouders in Nederland, Vlaanderen en Wallonië vormt de basis voor voortdurende productontwikkeling. Zo ontstaat een voedermanagementsysteem dat werkt onder alle Benelux omstandigheden: van zandgrond in Brabant tot klei in Friesland en heuvels in de Ardennen.

Inzicht in drogestofopname met Lely Horizon 

Waar drogestofopname het fundament vormt van melkproductie en koegezondheid, zorgt Lely Horizon voor het inzicht om hier dagelijks op te kunnen sturen. In de drogestofopname‑widget binnen Horizon wordt de werkelijke drogestofopname automatisch inzichtelijk gemaakt, afgezet tegen het ingestelde rantsoen. Zo zie je in één oogopslag hoe de opname zich ontwikkelt over de afgelopen 24 uur en de afgelopen week, per rantsoen of diergroep. Afwijkingen worden hierdoor snel zichtbaar, bijvoorbeeld als gevolg van rantsoenwijzigingen, weersinvloeden of veranderingen in voerkwaliteit. Wanneer de werkelijke drogestofopname afwijkt van wat in de voerstrategie is opgenomen, is dat een belangrijk signaal om tijdig het gesprek aan te gaan met de voeradviseur. Zo ondersteunt Horizon niet alleen het dagelijkse management, maar vormt het ook een waardevolle basis voor onderbouwde voerbeslissingen en continue optimalisatie van het rantsoen. 

Effect op bedrijfsresultaten en toekomstbestendig boeren 

In een markt waar efficiëntie, duurzaamheid en arbeidsbesparing steeds belangrijker worden, is drogestofopname een direct stuurinstrument. 

Optimalisatie hiervan zorgt voor: 

• Hogere melkgift per koe 
• Beter rendement op ruwvoer 
• Minder restvoer 
• Lagere gezondheidskosten 
• Meer rust en voorspelbaarheid in het bedrijf 

En dat maakt het een van de meest impactvolle verbeterpunten voor melkveehouders in de Benelux. 

Conclusie: voed het gedrag, voed de productie 

Drogestofopname is het hart van een gezond en toekomstbestendig melkveebedrijf. Door het natuurlijke ritme van de koe te respecteren — frequent eten, altijd vers voer, rust aan het voerhek — ontstaat een stabiele basis voor prestaties, gezondheid en efficiëntie. 

En juist dat is de essentie waarop wij bij Lely onze voersystemen ontwikkelen: oplossingen die de boer ontzorgen en de koe geven wat zij nodig heeft, op elk moment van de dag.  

 

Lely garandeert geen prestaties. Jouw resultaten kunnen variëren. Aan deze resultaten kunnen geen rechten worden ontleend.

*Lely Vector brochure

**Lely Juno brochure