Het belang van voeren
Voeroptimalisatie
Goed voeren, betere resultaten
Het belang van een uitgebalanceerd rantsoen
Een goed rantsoen is afgestemd op de individuele behoeften van de koe en een efficiënte voerbenutting. Penssynchronisatie is het ultieme doel: elke hap moet in balans zijn qua energie, eiwit en structuur. Wil je dat bereiken? Focus dan op voer- én mengkwaliteit, voerfrequentie en voerefficiëntie. Zo optimaliseer je de melkproductie van je koeien en minimaliseer je verspilling. Goed voeren is een investering in de gezondheid van koeien en de duurzaamheid van het melkveebedrijf.
Voeroptimalisatie
Het beschikbare rantsoen optimaal benutten
Het juiste rantsoen samenstellen
Het samenstellen van het juiste rantsoen is bepalend voor een stabiele voeropname en een gezonde pens. Door de hoeveelheid energie, eiwit, vezels en mineralen in elke hap af te stemmen op de behoefte van de koe, wordt de vertering ondersteund en blijft de melkproductie op peil. Een uitgebalanceerd rantsoen helpt bovendien om stofwisselingsproblemen zoals ketose en slepende melkziekte te voorkomen.
Pensverzuring voorkomen
Een gezonde pens is essentieel voor optimale vertering en voerbenutting. Een uitgebalanceerd rantsoen met voldoende structuur zorgt voor een goede pH-balans in de pens. Maar zelfs bij een passend rantsoen is er kans op subacute pensverzuring, als koeien het voer niet op het juiste moment, in de juiste vorm of op de juiste plek krijgen.
Voerefficiëntie
Een goed uitgebalanceerd rantsoen helpt koeien het voer optimaal op te nemen en te benutten. Precisie voeren speelt hierbij een belangrijke rol: door het rantsoen exact af te stemmen op de behoefte van de koe, wordt verspilling voorkomen en blijft de voeropname stabiel. Goed management van eetpatronen helpen om kleine afwijkingen snel te signaleren. De gegevens uit managementprogramma Lely Horizon geven inzicht in behoefte en voeropname, zodat je tijdig kunt ingrijpen.
Soepele droogstand
Tijdens de droogstand hebben koeien een verhoogde energievraag. Dat vraagt om een specifiek rantsoen en het liefst een rantsoen dat tweemaal daags wordt verstrekt. Een gelijkmatige voeropname en het juiste rantsoen is belangrijk. Als het rantsoen en/of de voerfrequentie niet goed aansluiten op de behoefte, dan is er kans op een negatieve energiebalans. Dit vergroot het risico op ketose (slepende melkziekte) en andere metabole aandoeningen. Herkauwactiviteiten en eetgedrag analyseren kan helpen om vroegtijdig signalen van stress of disbalans te herkennen.
Gezonde dieren produceren meer
Voeropname en voerefficiëntie: maximale benutting van het rantsoen
Voerefficiëntie is een belangrijke graadmeter voor het effect van je voerstrategie. Horizon helpt je met de berekening. De management-app laat zien welke melkproductie je koeien realiseren per kg opgenomen droge stof. Het verhogen van de voerefficiëntie resulteert in een betere voerbenutting en lagere voerkosten per liter melk. De voerefficiëntie hangt onder meer af van:
- De kwaliteit en vertering van het rantsoen. Precisievoeren zorgt voor een juiste afstemming op de individuele behoefte.
- Het aantal voerbeurten per dag. Frequent voeren zorgt voor een hogere voeropname, wat direct invloed heeft op de voerefficiëntie.
- De mate van selectie bij het voerhek. Goed gemengd voer voorkomt selectie.
- De gezondheid van de veestapel. Gezonde dieren produceren efficiënter.
Drinkgedrag koeien
Vergeet het drinkwater niet
Om voldoende voer op te kunnen nemen, moet een koe ook genoeg kunnen drinken. Krijgt de drinkwatervoorziening op jouw bedrijf voldoende aandacht? Melkkoeien drinken immers 4 tot 4,5 liter water per kg geproduceerde melk. Nemen ze onvoldoende water op, dan daalt de productie en neemt de kans op stofwisselingsproblemen toe. Voor een goede wateropname zijn zowel toegankelijkheid van het drinkwater en de waterkwaliteit (hygiëne) van belang.
- Controleer dagelijks waterkwaliteit en doorstroming.
- Voorzie voldoende drinkpunten met makkelijke toegang.
- Reinig bakken regelmatig om besmetting te voorkomen.
- Bewaak de watertemperatuur, vooral bij hittestress.
Stofwisselingsproblemen
Frequent voeren draagt bij aan minder stofwisselingsproblemen
De belangrijkste oorzaken van stofwisselingsproblemen zijn: een rantsoen dat niet goed past bij de behoefte en onvoldoende of ongelijkmatige voeropname. Vooral droge koeien zijn hiervoor gevoelig, door de vergevorderde dracht. In de praktijk is het lastig om voor deze kleine groep dagelijks een passend rantsoen te maken. De keuze valt dan vaak op minder frequent en een minder passend rantsoen voeren. Automatisch voeren met de Lely Vector maakt het mogelijk om alle groepen, hoe klein ook, frequent te voeren met een rantsoen op maat.
Farming insights
Wil je meer weten over voeren?
Lees meer in onze artikelen.
Frequently Asked Questions
Veel gestelde vragen over voeroptimalisatie
Een rantsoen dat goed gemengd is, voorkomt selectie van voer aan het voerhek. Wanneer koeien gelegenheid hebben om de lekkerste delen van het rantsoen uit te zoeken, nemen ze niet de juiste of alle voedingsstoffen op. Het rantsoen dat je als veehouder hebt berekend, komt niet op de juiste manier in de koe. Dat betekent dat bepaalde nutriënten ontbreken.
Een ander nadeel van selectie aan het voerhek is een grotere klauwbelasting. Koeien staan langer aan het voerhek. En er is meer gedrang bij het voerhek om als eerste bij de lekkere componenten te zijn. Langer staan gaat bovendien ten koste van de ligtijd en daarmee vermindert ook de doorbloeding van de uier.
Penssynchronisatie wil zeggen dat elke hap die de koe neemt, in balans is qua voedingsstoffen. Dus elke hap bevat voldoende eiwit, energie en structuur. Dat realiseer je door een rantsoen te maken dat deze nutriënten voldoende bevat én door goed te mengen. Dat laatste voorkomt dat koeien kunnen selecteren aan het voerhek. Selectie voorkom je ook door frequent te voeren. Het voer blijft dan niet te lang op de voergang liggen, zodat koeien geen gelegenheid krijgen om het voer te selecteren.
Naast een goed samengesteld rantsoen is het dus belangrijk om het rantsoen op een goede manier aan te bieden: frequent en voldoende gemengd.
Wanneer een koe een grote portie ineens vreet, daalt de pH in de pens aanzienlijk. Dat betekent dat er kans is op (subklinische) pensverzuring en beschadiging van de penswand. Vaak blijft dit onopgemerkt, maar het heeft wel degelijk effect op de gezondheid én de melkproductie van de koe. Regelmatig kleine porties vreten past ook beter bij het natuurlijke gedrag van de koe.
De voerfrequentie heeft ook veel invloed op het gedrag in de stal. Krijgen de koeien eenmaal daags een verse portie, dan willen ze allemaal zo snel mogelijk bij het voerhek zijn. Dat leidt tot onrust in de stal en rangordeconflicten bij het voerhek. Dit voorkom je door vaker op een dag te voeren of in elk geval vaker het voer aan te schuiven.
Ketose voorkom je vooral door een goede balans tussen energiebehoefte en voeropname van de droge koeien. Zorg dat koeien niet te vet de droogstand ingaan en met een juiste conditie afkalven. Stimuleer een hoge en gelijkmatige voeropname met smakelijk, vers en goed gemengd voer én voldoende voermomenten (minstens één keer per dag, het liefste twee keer). Controleer risicokoeien extra en grijp tijdig in bij verminderde opname.
Wie farm management app Horizon van Lely gebruikt, heeft daarmee mogelijkheden in huis om het resultaat van de voerstrategie in beeld te brengen. Gebruik je Lely Horizon in combinatie met de melkrobot Astronaut, dan maakt Horizon een inschatting van de voeropname. Gebruik je daarnaast ook de automatische voerrobot Vector om je dieren te voeren, dan is ook de gemiddelde voeropname bekend en is de saldoberekening nauwkeuriger.
Verder houdt Horizon ook bij of de dieren de gewenste voeropname bij het berekende rantsoen realiseren. Oftewel: vreten de koeien inderdaad de kilogrammen droge stof die de voeradviseur heeft uitgerekend? Dat komt bij conventioneel voeren onvoldoende in beeld.