Zuurtegraad vet: hoe voorkom je dat het te hoog wordt?

Wat is zuurtegraad vet?

Melkvet zit in vetbolletjes, die omhuld zijn door een membraan. Dit membraan beschermt het vet tegen afbraak door enzymen. Bij beschadiging van het membraan komen de vetzuren vrij in de melk: zogenaamde vetsplitsing. De hoeveelheid vrije vetzuren bepaalt de zuurtegraad van het melkvet: veel vrije vetzuren zorgen voor een hoge zuurtegraad vet.

Oorzaken en oplossingen te hoog zuurtegraad vet

Om vetsplitsing te voorkomen, is het belangrijk dat de vetbolletjes in de melk heel blijven. Hier kun je invloed op uitoefenen door de kwaliteit en stabiliteit van de vetbolletjes te verhogen. Grote vetbolletjes beschadigen bijvoorbeeld sneller. Aan de andere kant kun je proberen de krachten op de vetbolletjes te verminderen. Zo hou je de zuurtegraad vet op peil.

Hieronder lees je over de verschillende oorzaken van een te hoge zuurtegraad vet en hoe je dit kunt voorkomen. 

1. Rantsoen

Het rantsoen heeft veel invloed op de stabiliteit van de vetbolletjes. Meer onverzadigde vetzuren in het rantsoen leiden tot kleinere en daardoor stabielere vetbolletjes met een soepeler membraan. Hierdoor beschadigen de vetbolletjes minder snel.

• Voer voldoende energie en structuurrijk ruwvoer. 
• Broei en bederf hebben grote invloed op de smakelijkheid van het voer en verlagen daardoor de voeropname. Zorg daarom voor kwalitatief goed voer. 

2. Melkproces

De vetbolletjes in de melk kunnen beschadigd raken tijdens het melkproces of in de melktank. Bijvoorbeeld door een te snelle of te langzame afkoeling, of door vermenging met lucht tijdens het melken.  

• Koel de melk snel en gelijkmatig af tot 4 graden Celsius, maar voorkom dat de melk aanvriest. Controleer of de instellingen van je melktank goed staan.
• Voorkom luchtinslag bij het aansluiten van het melkstel, met een passende tepelvoering, stabiel vacuüm en juiste pulsatie.
• Vervang slangen en tepelvoeringen volgens de onderhoudsvoorschriften. Zo voorkom je dat ze gaan lekken en er lucht binnenkomt.
• Streef naar minder dan 5 procent mislukte melkingen.
• Zorg voor stabiele en rustige melkingen. 
• Maak gebruik van het serviceteam van je Lely Center voor de juiste instellingen van je Astronaut voor een optimaal melkproces.

3. Melkfrequentie

Hoe vaker je een koe melkt, hoe gevoeliger haar melk is voor vetsplitsing. Met onderstaande streefwaarden bereik je een optimale melkfrequentie.

• Streef naar een melkinterval van 6 uur of langer.
• Streef naar een melkgift tussen de 8 en 12 kg melk per melking.

4. Lactatiestadium

Melk van oudmelkte koeien is gevoeliger voor vetsplitsing.

• Melk oudmelkte koeien niet vaker dan twee keer daags.

5. Gezondheid veestapel

Een negatieve energiebalans, pensverzuring en mastitis hebben directe invloed op de stabiliteit en daarmee de kwaliteit van de vetbolletjes.

• Gebruik de inzichten van het gezondheidsrapport uit Horizon om koeien zo gezond mogelijk te houden en snel in te grijpen bij signalen van verminderde gezondheid.
• Voorkom een negatieve energiebalans bij je koeien. Koeien met een energietekort verbranden vet uit de lichaamsreserves. Dat leidt tot melk met grotere vetbolletjes, die gemakkelijker beschadigen, en dus leiden tot een hogere zuurtegraad vet. 

6. Hittestress

Hittestress kan leiden tot een lagere voeropname en een negatieve energiebalans. Wanneer koeien vetreserves afbreken omdat ze onvoldoende voer opnemen, kan de zuurtegraad van de melk stijgen.

• Voorkom hittestress en hou de voeropname op peil. Voer vaker op een dag een versie portie smakelijk voer. Voer zo nodig een buffer.

7. Seizoen

Tussen juli en december is de gemiddelde zuurtegraad vet van alle veestapels hoger dan tussen januari en juni. De oorzaak hiervan is onbekend.

Oplopende zuurtegraad vet op jouw bedrijf?

Een te hoge zuurtegraad vet ontstaat door mechanische beschadigingen van het vetmembraan. Dit hangt onder andere af van koe- en voermanagement-factoren die de kwaliteit en sterkte van het vetmembraan beïnvloeden. Loopt de zuurtegraad vet op, controleer dan altijd bovenstaande mogelijke oorzaken. 

Blijft het probleem optreden, schakel dan op tijd hulp in. De FMS van je Lely Center helpt bij het controleren van alle punten rondom het melken. Je voeradviseur kan het rantsoen onder de loep nemen. De kwaliteit van de melk wordt bepaald door het samenspel van factoren, dus kies altijd voor een geïntegreerde aanpak.